Zielona kryminologia 3401-ZK-OG
Celem kursu „Zielona Kryminologia” jest zaznajomienie studentów z teoretycznym podstawami tego nurtu kryminologicznego, przedstawienie jego podstawowych założeń i perspektyw (antropocentrycznej, biocentrycznej i ekocentrycznej), a także aktualnego stanu badań. Program zajęć obejmuje szeroki zakres zagadnień: począwszy od przestępstw przeciwko środowisku naturalnemu, w tym działań szkodzącym ludziom (zatrucie gleby, powietrza i wody), poprzez problematykę globalnego ocieplenia, kończąc na łamaniu praw zwierząt i handlu zagrożonymi gatunkami. Analizowane będą także społeczne, polityczne i gospodarcze przyczyny przestępstw przeciwko środowisku (nadmierny konsumpcjonizm, konflikty polityczne wokół źródeł energii), oraz możliwości ich zwalczania za pomocą narzędzi prawnych. Omówione zostaną także perspektywy przeciwdziałania szkodom środowiskowym, takie jak legislacja, rozwój nauki, współpraca międzynarodowa.
W trakcie zajęć przedstawiona zostanie problematyka „szkody ekologicznej” i jej pozycji w prawie karnym. Zajęcia będą też okazją dla krytycznej oceny procesu kryminalizacji: studenci dokonają analizy, dlaczego pewne czyny o dużej szkodliwości społecznej (szkody ekologiczne) nie są kryminalizowane.
Zielona kryminologia jest nurtem interdyscyplinarnym, a więc kurs będzie obejmował również pewne zagadnienia z zakresu ochrony środowiska, socjologii i filozofii (problem uchodźców „klimatycznych”, etyczne zobowiązania wobec przyszłych pokoleń, moralny status zwierząt).
Zajęcia będą też okazją dla krytycznej oceny procesu kryminalizacji: studenci dokonają analizy, dlaczego pewne czyny o dużej szkodliwości społecznej nie są kryminalizowane.
Rodzaj przedmiotu
Tryb prowadzenia
Efekty kształcenia
a) wiedza: studenci zapoznają się z:
- przedmiotem badań zielonej kryminologii,
- stanowiskami i dyskusjami w jej nurcie,
- aktualnym stanem badań z tego zakresu. Będą także wiedzieli, w jaki sposób przestępczość przeciwko środowisku wpływa na życie ludzi, wskażą przykłady takich oddziaływań. Zrozumieją także rozróżnienie pomiędzy pojęciem przestępstwa a szkodą środowiskową. W trakcie zajęć przekazana zostanie także wiedza na temat prawodawstwa z zakresu ochrony środowiska.
b) umiejętności: z uwagi na interdyscyplinarność nurtu zielonej kryminologii, studenci rozwiną umiejętność syntezy wiedzy z różnych dziedzin nauki.
c) kompetencje społeczne: studenci zrozumieją, jak działania indywidualne (np. wzorce konsumpcyjne) wpływają na stan środowiska. W trakcie zajęć zrozumieją cele aktywizmu i zaangażowania społecznego na rzecz środowiska naturalnego.
Kryteria oceniania
a) oceniana będzie wiedza studentów w zakresie przygotowanego i referowanego tematu,
b) oceniana będzie aktywność studentów, umiejętność wykorzystania zdobytej wiedzy w dyskusji,
c) oceniania umiejętność argumentacji i kultura dyskusji.
Literatura
1. M. Grzyb, Zielona Kryminologia, Archiwum Kryminologii , Tom XXXIII, rok 2011, s. 7 – 26
2. T. Newburn, Criminology (second edition), rozdział 34: Green Criminology, s. 897-914
3. W. Pływaczewski (red.), Prawnokarne i kryminologiczne aspekty ochrony środowiska, Olsztyn 2012
4. W. Pływaczewski, M. Kotowska (red.), Kryminologia wobec współczesnych zagrożeń ekologicznych, Olsztyn 2011
5. N. Lennard, A. Parr, Our Crime against the Planet and Ourselves, The Stone, NYT 18.05.2016, http://www.nytimes.com/2016/05/18/opinion/our-crime-against-the-planet-and-ourselves.html
6. N. Klein, To zmienia wszystko. Kapitalizm kontra klimat, Warszawa 2016
7. U. Zarosa, Status moralny zwierząt, Warszawa 2016
8. Jak Polacy znęcają się nad zwierzętami. Raport z monitoringu sądów, prokuratur i Policji, Kraków – Wrocław 2016, http://czarnaowca.org/wp-content/uploads/2016/03/CzarnaOwca-NMP-RAPORT-1.pdf
9. P. Beirne, (): "For a Non-speciesist Criminology: Animal Abuse as an Object of Study" Criminology 1999, 37(1), 117-148