Dzieje myśli o sztuce 3105-LDZMOSZ

W semestrze zimowym przedmiotem wykładu jest rozwój myśli o sztuce od starożytności po wiek XVII. Obszar zainteresowań wyznacza z jednej strony problem mimesis i ewolucja pojęcia „sztuka” oraz kwestia klasyfikacji sztuk, z drugiej przemiany rozumienia „piękna” w antycznej i średniowiecznej teorii sztuki oraz estetyce spekulatywnej. Osobne miejsce zajmuje problem obrazu i sporu o obrazy w kulturze Bizancjum. W odniesieniu do nowożytnej teorii sztuki akcent pada na początki teorii sztuki w XV stuleciu oraz wykrystalizowanie się form wypowiedzi teoretyczno-krytycznej, a także na prezentację kluczowych kategorii renesansowej, manierystycznej i barokowej teorii sztuki (perspektywa, styl, modus, idea, disegno, decorum, fantasia) oraz wybranych kategorii estetycznych (piękno, wdzięk, wzniosłość, cudowność).
Semestr letni poświęcony jest historii myśli teoretycznej oraz wybranych wątków krytyki artystycznej od początku XVIII stulecia – analiza wybranych kategorii estetycznych (np. piękno, malowniczość, wzniosłość, pozór estetyczny) oraz artystyczno-teoretycznych (wyobraźnia, smak, geniusz, styl) ma unaocznić głębokie przemiany w rozumieniu sztuki, jej genezy i funkcji. W dalszej części przedmiotem wykładu będą próby zbudowania antropologii estetycznej (Schiller, Goethe) i romantyczne teorie sztuki jako najwyższego organonu poznawczego człowieka (Novalis, Schelling), a także romantyczna idea pokrewieństwa sztuk i autonomii sztuki oraz nowa koncepcja pejzażu. Omówiona zostanie geneza krytyki artystycznej oraz ideowe zaplecze realizmu i naturalizmu w kontekście sporu z formami estetyzmu i symbolizmu. Odrębny temat stanowią koncepcje awangardy XX stulecia oraz spory o naturę i genezę „modernizmu” i „nowoczesności”. Na wybranych przykładach omówione zostaną ponadto relacje pomiędzy różnymi postaciami nowoczesnej myśli psychologicznej (np. percepcja przestrzeni, barwy) i teorii sztuki (Hildebrand, Kandinsky, Klee).