Nauki humanistyczne - kulturoznawstwo 2900-L-NH-KULT
Zwrot ku materialności, powrót do rzeczy, krytyka konstruktywizmu, to tylko niektóre z określeń, które zaczęły organizować dyskusje w polu humanistyki i nauk społecznych na początku lat 2000 i nie opuściły ich po dziś dzień. Zainteresowanie relacjami między tym, co ludzkie i nie ludzkie przekracza dotychczasowe podziały dyscyplinarne i umyka podporządkowaniu jednej dziedzinie badań. Celem zajęć „Kultura materialna i teorie rzeczy” jest zapoznanie uczestniczek i uczestników z podstawowymi pojęciami i głównymi nurtami kulturowych badań skupionych na rzeczach. Przyjrzymy się wybranym podejściom metodologicznym – materializmowi, fenomenologii, teorii rzeczy, teorii aktora-sieci, nowym materializmom i ontologiom zorientowanym na obiekty (OOO) – pytając za każdym razem o ich zastosowanie w różnych kontekstach kulturowych i mediach. Wśród omawianych przykładów znajdą się wystawy muzealne (sposoby pokazywania przedmiotów), reprezentacje rzeczy w literaturze, a także wybrane studia przypadków (u)życia obiektów materialnych w praktykach społeczno-kulturowych i ich badaniu.
Koordynatorzy przedmiotu
Rodzaj przedmiotu
Efekty kształcenia
Osoba studiująca
1. Zna i rozumie:
- w stopniu pogłębionym współczesne teorie rzeczy stanowiące podstawę aktualnie prowadzonych badań kulturoznawczych i z zakresu antropologii kultury;
- w stopniu pogłębionym współczesne teorie kultury oraz jej mediów i związanych z nimi praktyk kulturowych;
- swoistość nauk o kulturze, subdyscypliny tych nauk i ich rozległe związki z innymi naukami humanistycznymi i społecznymi także w perspektywie historycznej;
- metodologie nauk o kulturze i powiązane z nimi metody badawcze;
- główne tendencje rozwojowe nauk o kulturze w Polsce i na świecie.
2. Potrafi:
- interpretować zgromadzony materiał uwzględniając kontekst historyczny, społeczny i polityczny;
- określać znaczenie medialnego charakteru praktyk i przekazów kulturowych dla ich treści i funkcji;
- wykorzystywać posiadaną wiedzę by formułować i testować hipotezy z zakresu nauk o kulturze.
3. Jest gotowa do:
- krytycznej oceny posiadanej wiedzy i odbieranych treści;
- przyjęcia postawy szacunku i badawczej ciekawości wobec różnorodnych zjawisk kultury;
- dostrzegania wagi refleksji kulturoznawczej dla życia społecznego i dostrzegania konieczność jej rozwoju.
Kryteria oceniania
Metody i kryteria oceniania:
Wspólna lektura i interpretacja tekstów (konieczna znajomość języka angielskiego); moderowana dyskusja.
- obecność na zajęciach;
- lektura tekstów;
- aktywność na zajęciach (udział w dyskusji);
- przygotowanie prezentacji na podstawie wybranego tematu (zjawiska/praktyki kulturowej) dotyczącego kultury materialnej.
Ocena na zaliczenie zostanie wystawiona na podstawie wprowadzania oraz aktywności na zajęciach.
Osoba studiująca może mieć dwie nieusprawiedliwione nieobecności w semestrze. Każdą kolejną nieobecność należy zaliczyć podczas dyżuru. Warunkiem zaliczenia zajęć jest frekwencja powyżej 60%. Nieobecności przekraczające 1/3 liczby zajęć są podstawą niezaliczenia.
Literatura
Wybrana literatura
Bill Brown, red. Things, The University of Chicago Press 2004.
William Cronon. Nature’s Metropolies. Chicago and the Great West, Norton 1992.
Jane Bennett. Vibrant Matter: A Political Ecology of Things, Duke University Press 2010.
Arjun Appadurai, red. The Social Life of Things. Commodities in Cultural Perspective, Cambridge University Press 1986.
Elaine Freedgood. Idee w rzeczach. Ulotne znaczenia powieści wiktoriańskich, przeł. Anna Al-Araj, Katarzyna Deja, Elżbieta Koziołkiewicz i in., IBL Wydawnictwo 2017.
Patricia Spyer, red. Border Fetishisms: Material Objects in Unstable Spaces. Zones of Religion, Routledge 1997.
Bjornar Olson. W obronie rzeczy. Archeologia i ontologia przedmiotów, przeł. B. Shallcross, IBL Wydawnictwo 2013.
Timothy Morton, Hyperobjects: Philosophy and Ecology After the End of the World, University of Minnesota Press 2013.
UWAGA: Szczegółowa lista lektur zostanie podana na pierwszych zajęciach.