Podstawy prawa w gospodarce 2600-DSMz1PPWG
Wykład
1. Struktura prawa:
norma i przepis prawa,
system prawa,
prawo publiczne i prywatne, materialne i procesowe;
podmioty prawa i stosunki prawne.
2. Akty normatywne:
akty prawne – krajowe i Unii Europejskiej,
procedury prawodawcze,
publikacja i dostęp do informacji o prawie.
3. Stosowanie prawa:
obowiązywanie prawa,
stosowanie i przestrzeganie prawa,
wykładnia i podmioty dokonujące wykładni prawa,
stosunki prawne.
4. Władza ustawodawcza:
funkcje prawotwórcze i kontrolne organów parlamentarnych,
procedury parlamentarne – stanowienie prawa.
5. Władza wykonawcza – administracja gospodarcza:
struktura, funkcje i zadania organów władzy wykonawczej,
administracja gospodarcza – funkcje ministrów, urzędów centralnych, agencji i terenowej administracji rządowej,
funkcje gospodarcze samorządu terytorialnego.
6. Gospodarka w Konstytucji:
społeczna gospodarka rynkowa,
wolność gospodarcza i ochrona własności;
równość przedsiębiorców, wolność zrzeszania się, wolność wyboru zawodu,
kontrola konstytucyjności prawa.
7. Przedsiębiorca:
przedsiębiorca, przedsiębiorstwo i działalność gospodarcza,
działalność gospodarcza podmiotów zagranicznych,
mikro, mali i średni przedsiębiorcy.
8. Podejmowanie działalności gospodarczej:
legalizacja działalności gospodarczej – rejestry,
reglamentacja działalności gospodarczej,
zawody regulowane i uprawnienia zawodowe.
9. Działalność gospodarcza państwa i samorządu terytorialnego:
zakres działalności gospodarczej państwa i samorządu terytorialnego,
formy prawne przedsiębiorców publicznych,
uprawnienia właścicielskie Skarbu Państwa i samorządu terytorialnego.
10. Ochrona konkurencji i konsumenta:
konkurencja i jej naruszenia,
zakres i formy ochrony konkurencji,
zakres i formy ochrony konsumenta,
organy ochrony konkurencji i konsumenta,
11. Pomoc publiczna dla przedsiębiorców:
zasady udzielania i formy pomocy,
pomoc regionalna, sektorowa, horyzontalna,
wyłączenia spod reguł pomocy publicznej,
nadzór nad pomocą publiczną.
12. Wykorzystanie zasobów środowiska:
uprawnienia do eksploatacji środowiska,
emisje zanieczyszczeń,
zagospodarowanie odpadów i produktów niebezpiecznych,
opłaty za korzystanie ze środowiska.
13. Gospodarka nieruchomościami:
plany zagospodarowania przestrzeni,
warunki korzystania z nieruchomości,
gospodarka nieruchomościami państwa i samorządu terytorialnego,
wywłaszczenie,
nabywanie nieruchomości przez cudzoziemców.
14. Kontrola i odpowiedzialność prawna w działalności gospodarczej:
zakres i organy kontroli działalności gospodarczej,
rodzaje odpowiedzialności prawne,
organy orzekające o odpowiedzialności i tryb orzekania.
Ćwiczenia
1. Znajomość prawa w działalności gospodarczej. Prawo jako system powszechnie obowiązujących reguł postępowania. Przepis prawny jako środek wyrażania normy. Akty normatywne. Praktyczna identyfikacja przepisów, norm, aktów normatywnych, czynności prawnych i aktów prawnych indywidualnych. (2 godz.)
2. Tworzenie prawa. Organy stanowiące prawo powszechnie obowiązujące. Procedura ustawodawcza. Procedury stanowienia aktów wykonawczych i aktów miejscowych. Formy udziału przedsiębiorców w stanowieniu prawa. Akty wewnętrzne instytucji, zakładów administracyjnych. Rola zwyczaju. Orzecznictwo administracyjne i sądowe. (2 godz.)
3. Poszukiwanie informacji o obowiązującym prawie. Ustalanie obowiązującego stanu prawnego. Zasady ogłaszania aktów prawnych. Struktura aktu ustawowego i wykonawczego. Dzienniki urzędowe centralne i terenowe. Dostęp do prawa Unii Europejskiej. Zbiory orzecznictwa. Elektroniczne bazy danych o obowiązującym prawie. Bazy publiczne i komercyjne. Zasady korzystania z drukowanych dzienników promulgacyjnych i systemu informacji publicznej o prawie. (4 godz.)
4. Wykładnia prawa. Reguły wykładni językowej, systemowej i funkcjonalnej. Zastosowanie reguł kolizyjnych i analogii. Język aktów prawnych. Typowe wnioskowania prawnicze. Tryb uzyskiwania wiążącej wykładni. Analiza orzeczeń opartych na różnych środkach wykładni. (3 godz.)
5. Władze publiczne w gospodarce. Relacje przedsiębiorca – organy władzy publicznej. Rządowa administracja gospodarcza. Administracja samorządowa. Podstawowe kompetencje organów administracji gospodarczej – działania niewładcze, prawotwórstwo administracyjne, decyzje, nadzór gospodarczy, inspekcje. (4 godz.)
6. Uruchamianie działalności gospodarczej. Wybór formy organizacyjno-prawnej przedsiębiorcy. Rejestracja przedsiębiorcy – rejestry sądowe i administracyjne. Rejestr statystyczny i podatkowy. Postępowania rejestrowe – uruchamianie, dokumentacja, rozstrzygnięcie. Oznaczenia przedsiębiorcy w obrocie prawnym. Dokumentowanie statusu przedsiębiorcy. Konstruowanie firmy i znaku towarowego. Prawo ochronne na znak towarowy. Obowiązki związane z oznaczeniem przedsiębiorcy i produktu w stosunkach prawnych. (4 godz.)
7. Działalność gospodarcza w dziedzinach reglamentowanych. Ogólna i sektorowa regulacja warunków oprowadzenia działalności reglamentowanej. Warunki i tryb udzielania koncesji, zezwoleń i licencji. Wpis do rejestru działalności regulowanej. Uzyskiwanie kwalifikacji zawodowych – identyfikacja zawodów regulowanych. (3 godz.)
8. Finansowanie przedsięwzięć gospodarczych przez MSP. Poszukiwanie źródeł finansowania działalności gospodarczej. Identyfikacja programów wsparcia dla inwestycji oraz usług doradczych. Wnioski o dotacje inwestycyjne w ramach programów operacyjnych. Pozyskiwanie finansowania z innych źródeł. (2 godz.)
9. Jakość produktów, usług i systemów zarządzania. Zakres zastosowania, warunki i tryb uzyskiwania znaków potwierdzających zgodność wyrobów z wymaganiami. Badanie jakości, deklaracje zgodności, kontrola przestrzegania. System Zarządzania Jakością. System Zarządzania Środowiskiem. System Zarządzania Bezpieczeństwem i Higieną Pracy. (2 godz.)
10. Spory w działalności gospodarczej. Spory w stosunkach z organami administracji. Decyzje administracyjne w sprawach gospodarczych i ochrona sądowa. Spory w stosunkach między przedsiębiorcami – rozstrzyganie spraw gospodarczych. Spory w stosunkach przedsiębiorców z konsumentami – postępowania reklamacyjne, polubowne sądy konsumenckie. Rzecznicy konsumentów. (3 godz.)
11. Współdziałanie menedżera z prawnikiem. Formy obsługi prawnej przedsiębiorcy. Wolne zawody prawnicze – adwokaci, radcowie prawni. Reprezentacja przedsiębiorcy w obrocie prawnym. Zakres działania doradców podatkowych, rzeczników patentowych. Czynności notariuszy, komorników. (1 godz.)
Konwersatorium:
1. Struktura prawa:
norma i przepis prawa,
system prawa,
prawo publiczne i prywatne, materialne i procesowe;
podmioty prawa i stosunki prawne.
2. Akty normatywne:
akty prawne – krajowe i Unii Europejskiej,
procedury prawodawcze,
publikacja i dostęp do informacji o prawie.
3. Stosowanie prawa:
obowiązywanie prawa,
stosowanie i przestrzeganie prawa,
wykładnia i podmioty dokonujące wykładni prawa,
stosunki prawne.
4. Władza ustawodawcza:
funkcje prawotwórcze i kontrolne organów parlamentarnych,
procedury parlamentarne – stanowienie prawa.
5. Władza wykonawcza – administracja gospodarcza:
struktura, funkcje i zadania organów władzy wykonawczej,
administracja gospodarcza – funkcje ministrów, urzędów centralnych, agencji i terenowej administracji rządowej,
funkcje gospodarcze samorządu terytorialnego.
6. Gospodarka w Konstytucji:
społeczna gospodarka rynkowa,
wolność gospodarcza i ochrona własności;
równość przedsiębiorców, wolność zrzeszania się, wolność wyboru zawodu,
kontrola konstytucyjności prawa.
7. Przedsiębiorca:
przedsiębiorca, przedsiębiorstwo i działalność gospodarcza,
działalność gospodarcza podmiotów zagranicznych,
mikro, mali i średni przedsiębiorcy.
8. Podejmowanie działalności gospodarczej:
legalizacja działalności gospodarczej – rejestry,
reglamentacja działalności gospodarczej,
zawody regulowane i uprawnienia zawodowe.
9. Działalność gospodarcza państwa i samorządu terytorialnego:
zakres działalności gospodarczej państwa i samorządu terytorialnego,
formy prawne przedsiębiorców publicznych,
uprawnienia właścicielskie Skarbu Państwa i samorządu terytorialnego.
10. Ochrona konkurencji i konsumenta:
konkurencja i jej naruszenia,
zakres i formy ochrony konkurencji,
zakres i formy ochrony konsumenta,
organy ochrony konkurencji i konsumenta,
11. Pomoc publiczna dla przedsiębiorców:
zasady udzielania i formy pomocy,
pomoc regionalna, sektorowa, horyzontalna,
wyłączenia spod reguł pomocy publicznej,
nadzór nad pomocą publiczną.
12. Wykorzystanie zasobów środowiska:
uprawnienia do eksploatacji środowiska,
emisje zanieczyszczeń,
zagospodarowanie odpadów i produktów niebezpiecznych,
opłaty za korzystanie ze środowiska.
13. Gospodarka nieruchomościami:
plany zagospodarowania przestrzeni,
warunki korzystania z nieruchomości,
gospodarka nieruchomościami państwa i samorządu terytorialnego,
wywłaszczenie,
nabywanie nieruchomości przez cudzoziemców.
14. Kontrola i odpowiedzialność prawna w działalności gospodarczej:
zakres i organy kontroli działalności gospodarczej,
rodzaje odpowiedzialności prawne,
organy orzekające o odpowiedzialności i tryb orzekania.
Koordynatorzy przedmiotu
Rodzaj przedmiotu
Efekty kształcenia
Student/Studentka po ukończeniu kursu:
w zakresie wiedzy:
• Zna i rozumie metodologię badań i terminologię w zakresie dyscypliny nauki prawne (K_W01).
• Zna i rozumie w zaawansowanym stopniu zasady, procedury i praktyki dotyczące działalności różnych typów organizacji, jej kluczowych funkcji i relacji z otoczeniem (K_W02).
• Zna i rozumie w zaawansowanym stopniu regulacje prawne dotyczące funkcjonowania organizacji i całej gospodarki (K_W04).
• Zna i rozumie procesy i zjawiska technologiczne, społeczne, polityczne, prawne, ekonomiczne i ekologiczne oraz ich wpływ na funkcjonowanie organizacji i całej gospodarki, w szczególności w zakresie prawnych regulacji dotyczących działalności gospodarczej (K_W05).
• Zna i rozumie zasady tworzenia i rozwoju różnych form przedsiębiorczości (K_W06).
w zakresie umiejętności:
• Potrafi prawidłowo interpretować procesy i zjawiska technologiczne, społeczne, polityczne, prawne, ekonomiczne, ekologiczne i ich wpływ na funkcjonowanie organizacji i całości gospodarki, stosując właściwy dobór źródeł (K¬_U02).
• Potrafi planować, organizować pracę własną i zespołową (K_U05).
• Posiada zdolność do samokształcenia się i podnoszenia zdobytych kwalifikacji (K_U06).
w zakresie postaw:
• Gotów jest do oceny i krytycznego podejścia do sytuacji i zjawisk związanych z funkcjonowaniem organizacji, sektora i całej gospodarki (K_K01).
• Gotów jest do przestrzegania zawodowych standardów etycznych (K_K03).
Kryteria oceniania
Wykład
Egzamin pisemny (test), realizowany zdalnie za pośrednictwem platformy eNauka WZUW, przy obecności we wskazanej sali Wydziału Zarządzania (możliwy test „papierowy” na sali). Test obejmuje 40 pytań zamkniętych jednokrotnego i wielokrotnego wyboru – co najmniej połowa pytań jednokrotnego wyboru. Możliwość uzyskania dodatkowych punktów na teście egzaminacyjnym w przypadku uzyskania na konwersatorium oceny dobrej lub wyższej. Test obejmuje 100% oceny.
Konwersatorium
Jeden lub dwa pisemne testy kontrolne – do decyzji prowadzącego – w formie elektronicznej na platformie eNauka WZUW, przy obecności we wskazanej sali Wydziału Zarządzania. (możliwy test „papierowy” na sali). Test zawiera pytania zamknięte – jednokrotnego i wielokrotnego wyboru. Test / testy obejmują 100% oceny. Możliwość uzyskania dodatkowych punktów za aktywność w dyskusjach prowadzonych na zajęciach oraz udzielanie trafnych odpowiedzi na zadawane pytania (maksymalnie 20% oceny z konwersatorium). Na konwersatorium możliwa kontrola obecności (dopuszcza się dwie nieobecności – w przypadku większej liczby nieobecności prowadzący może wprowadzić dodatkowe wymogi zaliczenia konwersatorium).
Literatura
• Piątek St., Postuła I. (red.), Podstawy prawa w gospodarce, WZUW 2018.
Źródła uzupełniające:
• Powałowski A. (red.) Prawo gospodarcze publiczne, 2020.
• Gronkiewicz-Waltz H., Wierzbowski M. (red.) Prawo gospodarcze. Aspekty publicznoprawne, 2023.
• Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej oraz ustawa Prawo przedsiębiorców.
• Teksty ustaw dostępne na stronie internetowej: http://dziennikustaw.gov.pl lub www.sejm.gov.pl